Zmiana płci – jak to zrobić?
Przepisy prawa nadal nie ułatwiają osobom transseksualnym w doprowadzeniu zgodności płci, którą odczuwają, z tą, jaka została ujawniona w ich akcie urodzenia. Wciąż nie ma norm, które wskazywałyby, kiedy zmiana płci jest możliwa i jakie wymogi należy spełnić, aby uzyskać pozytywny wyrok w sprawie korekty płci.
Pomimo tego, sądy starają się radzić sobie z tą luką prawną, aby nie pozostawiać samych sobie osób zmagających się z problemem identyfikacji płciowej. Praktyka sądowa wypracowała narzędzia oraz standardy postępowania, które pomagają im dopełnić procedurę uzgodnienia płci.
Oczywiście, po analizie wielu orzeczeń sądów w całej Polsce, zwracam uwagę, że nie każdy skład sądu zgadza się z taką praktyką, co może wiązać się z oddaleniem powództwa o ustalenie płci.
nowe informacje znajdziesz tutaj.
Kiedy możliwe jest sądowe uzgodnienie płci?
Dla osoby z problemem identyfikacji płciowej, faktyczne etapy uzgodnienia płci mogą przebiegać na różnych sferach. Najczęściej wyróżnia się trzy z nich, które wzajemnie się przenikają – tranzycję społeczną, medyczną i prawną.
Do wszczęcia sprawy sądowej nie jest wystarczające samo występowanie rozbieżności pomiędzy odczuwaniem płci psychicznej a płcią fizyczną.
Podstawą do wytoczenia powództwa o uzgodnienie płci jest podjęcie terapii i stwierdzenie występowania u danej osoby transseksualizmu lub interseksualizmu (hermafodytyzmu). Zgodnie z zaleceniami Polskiego Towarzystwa Seksuologicznego, aktualnie nie jest konieczne podjęcie kuracji hormonalnej odpowiedniej dla odczuwanej płci. Sądy często jednak zwracają na to uwagę, a także na to, czy już na tym etapie podejmowane były zabiegi medyczne, np. mastektomii biustu.
Oceniając zasadność roszczenia o uzgodnienie płci, sąd weźmie ponadto pod uwagę długotrwałość poczucia braku identyfikacji płci i jego trwałość. Istotne będzie uzewnętrznienie odczuwanej płci zarówno w zakresie wyglądu (sposobu ubioru, maskowania fizycznych cech płci biologicznej lub eksponowania cech płci odczuwanej), jak i postrzegania przez otoczenie.
Do jakiego sądu skierować pozew i w jakim trybie?
Pozew o dokonanie metrykalnej zmiany płci należy skierować do Sądu Okręgowego.
W tym przypadku będzie to sąd właściwy ze względu na miejsce zamieszkania pozwanych rodziców.
Postępowanie sądowe odbywa się w trybie procesowym i jest to tzw. postępowanie o ustalenie. Opłata sądowa za wszczęcie tego postępowania wynosi 600 zł.
Z żądaniem korekty płci może wystąpić do sądu osoba pełnoletnia. W przypadku osób małoletnich, w ich imieniu powinien występować kurator wyznaczony przez sąd.
Kto będzie stroną postępowania sądowego?
Obok osoby, która wysuwa żądanie o zmianę płci metrykalnej, w postępowaniu sądowym będą uczestniczyć również jej rodzice. Rodzice będą w tym przypadku występować w roli osób pozwanych.
Niektóre sądy stoją na stanowisku, że zmiana płci dotyczy również dzieci lub małżonka osoby transseksualnej. Dlatego też czasem zdarza się, że oczekują również wezwania tych osób do udziału w postępowaniu. Nie jest to jednak postępowanie prawidłowe.
Czy jest możliwa zmiana płci w przypadku posiadania małżonka lub dzieci?
Odpowiedź w tym przypadku nie jest jednoznaczna. Wynika to z faktu, że przepisy w ogóle nie regulują kwestii zmiany płci. W orzecznictwie takie kwestie, jak posiadanie dzieci lub (byłego) małżonka są różnie oceniane, niemniej jednak nie wykluczają jednoznacznie procesu o korektę płci.
Najbardziej kontrowersyjne są te procesy, kiedy w toku postępowania o zmianę płci powód pozostaje jeszcze w związku małżeńskim. Wynika to z tego, że związek małżeński według prawa polskiego mogą tworzyć wyłącznie kobieta i mężczyzna. Prawomocne orzeczenie zmiany płci wobec osoby pozostającej w związku małżeńskim prowadziłoby na ten moment do powstania stanu niezgodnego z prawem, jakim jest istnienie małżeństwa pomiędzy osobami tej samej płci.
Sądowa zmiana płci – jakie są dalsze konsekwencje?
-
Sprostowanie aktu urodzenia
Metrykalne oznaczenie płci może zostać skorygowane w akcie urodzenia dopiero po orzeczeniu przez sąd o ustaleniu płci. W praktyce w takim przypadku nie dokonuje się sprostowania aktu urodzenia, a wydaje się do niego wzmiankę dodatkową. -
Zmiana imienia (i nazwiska) oraz numeru PESEL
Po uzyskaniu orzeczenia sądu w sprawie swojej płci, zainteresowany może złożyć do urzędu stanu cywilnego wniosek o wydanie decyzji o zmianie imienia. Ponadto kierownik urzędu stanu cywilnego nadaje nowy numer PESEL. -
Zmiana danych w innych dokumentach
W dalszej kolejności należy złożyć wniosek o wydanie nowego dowodu osobistego. Można też wnioskować o dokonanie korekty danych w innych dokumentach, takich jak świadectwa szkolne, świadectwo dojrzałości, prawo jazdy czy umowa o pracę. -
Przeprowadzenie zabiegów/operacji związanych ze zmianą wyglądu
W praktyce dopiero uzyskanie prawomocnego orzeczenia o ustaleniu płci jest podstawą do dalszych operacji. Przed wydaniem wyroku lekarze często odmawiają takich zabiegów. Pozbawienie kogoś zdolności płodności jest sankcjonowane karnie, dlatego też dopiero po uprawomocnieniu się wyroku możliwe są dalsze ingerencje medyczne w zakresie np. narządów płciowych.
Usługi Kancelarii – Adwokat Wrocław
(kliknij, żeby przejść):
- Prawo spadkowe
- Prawo rodzinne
- Obsługa przedsiębiorców
Sprawdź nasze blogi:
Obszar działalności Kancelarii (najczęściej):
- zmiana płci Adwokat Wrocław (województwo dolnośląskie)
- zmiana płci Adwokat Opole (województwo opolskie)
- zmiana płci Adwokat Poznań (województwo wielkopolskie)
- zmiana płci Adwokat Łódź (województwo łódzkie)
- zmiana płci Adwokat Katowice (województwo śląskie)
